Hoge Noot is een rubriek op de website van de JOVD. Hier worden opinie artikelen geplaatst van leden. Deze artikelen vertegenwoordigen niet de mening van het Hoofdbestuur!

Door Amar Elsahli, JOVD Eindhoven

Beter een goede buur dan een Amerikaanse vriend

Het kan je niet ontgaan zijn wat er gaande is in Egypte op het moment, tenzij je onder een steen hebt geleefd de afgelopen weken. Elf dagen lang zijn de burgers in Egypte in opstand geweest tegen president Hosni Mubarak. De inmiddels afgetreden president is al dertig jaar ondemocratisch aan de macht. De gevolgen van onderdrukking en corruptie komen nu duidelijk naar voren en waren met geen mogelijkheid meer tegen te houden. Echter is de situatie in Egypte complex. Corruptie en onderdrukking zijn niet de enige factoren die hebben bijgedragen aan de onrechtvaardige situatie. Er spelen nog andere factoren een rol, zoals andere landen bijvoorbeeld. De Verenigde Staten heeft hierbij een centrale rol gespeeld, of beter gezegd, een dubbel rol. Wat overigens zeer tegenstrijdig is met het oog op hun ''vredelievende'' profiel. Al jarenlang zijn Mubarak en de Verenigde Staten beste maatjes, maar nu het puntje bij het paaltje komt, is Mubarak toch zeer eenzaam.

Zoals iedereen weet, heeft de VS het hoogste woord als het neerkomt op waarden die te maken heben met mensenrechten, democratie en vrijheid. Alles wat de VS doet, valt te rechtvaardigen met hun streven naar deze waarden. Echter heb ik daar mijn vraagtekens bij, want hoe eerlijk zijn zij daar eigenlijk in? Laten we even de oorlogen in Irak en Afghanistan als voorbeelden nemen. De VS beargumenteerde dat deze oorlogen noodzakelijk zouden zijn om terrorisme tegen te gaan en de onderdrukte bevolking daar te helpen. Ook brachten zij naar voren dat er gevaarlijke wapens aanwezig zouden zijn. Achteraf bleek niets hiervan waar te zijn. Het waren enkel belangen die er toe deden en met name oliebelangen. Het is dus niet voor het eerst dat de VS zich verschuilt achter idealen terwijl het puur naar eigenbelang streeft. De huidige situatie is niet heel veel anders. Mubarak heeft inderdaad altijd steun gehad van de VS maar dat was niet omdat ze hem een gezellige gozer vonden. Egypte diende als een buffer voor Israël. Israël en de VS zijn bondgenoten maar Israëls ligging is niet bepaald gunstig voor haar veiligheid. Daarom was Egypte van belang om het aangrenzende Israël als het ware te ''beschermen''. Kunnen we hieruit concluderen dat de VS Israëls belangen belangrijker acht dan democratie? Blijkbaar wel, want dat is de reden geweest dat de VS Mubarak heeft gesteund al die tijd. Zo zei de Israëlische premier Netanyhu ''Het is in het belang van het westen en het hele Midden-Oosten de stabiliteit in Egypte te bewaren''. Daarnaast speelden ook nog andere belangen een rol, Egypte is belangrijk wat betreft de oliedoorvoer. Het neemt een strategische positie in op oliegebied. Via het Suezkanaal worden dagelijks zo'n 1,8 miljoen vaten ruwe olie en afgewerkte producten met tankers vervoerd. Dit bekort het transport van het Midden-Oosten naar de VS aanzienlijk. Het strategisch belang is dus groot. Het is blijkbaar een gewoonte van de VS om corruptie in de hand te helpen zolang het maar gunstig uitpakt voor hen, er zijn namelijk meer dictators die steun ontvangen. Hierbij kun je denken aan Ehtiopië, Saoedie-Arabië en Tsjaad. Van terroristen tot dictators aan toe ontvangen hulp vanuit de VS. Zo blijkt maar weer het draait enkel om belangen, belangen en nog eens belangen.

In principe zou de VS dus een zekere invloed hebben gehad op de situatie in Egypte. Zij waren immers bondgenoten en de VS was een belangrijke bron van inkomsten voor de portemonnee van Mubarak met maar liefst 1,3 miljard dollar per jaar aan steun. Op Israël na, is dit de grootste militaire hulp die de VS verleent. Dit allemaal, terwijl VS heel goed wist dat Mubarak ondemocratisch aan de macht was. Waar waren die mooie praatjes over democratie en vrijheid van meningsuiting op dat moment? Of beter gezegd, tijdens al die jaren? Mubarak heeft tientallen miljarden dollars achterover gedrukt. Zoiets kon enkel gebeuren met medeweten van de politieke leiders die voortdurend de mond vol hebben over 'de strijd tegen corruptie'. De VS heeft corruptie en onderdrukking geschapen in Egypte. En waarom? Omdat het uiteindelijk goed uitpakt voor hen. Wat er verder met andere volkeren gebeurt of hoe situaties in andere landen zijn, dat kan ze niets schelen. Maar vervolgens wel schijnheilig blijven praten over mensenrechten en de corrupte islamitische leiders. Niet alleen is dit tegenstrijdig met hun acties maar het is ook nog eens verraad. Want juist nu Mubarak de VS het hardst nodig had, lieten ze hem vallen als een baksteen. Toen de opstand begon en de media zich eindelijk uitsprak over de situatie in Egypte, kwamen de praatjes over vrijheid weer naar boven. Obama pleegt verraad aan Mubarak, en dat symboliseert het verraad aan iedere strategische bondgenoot in de Derde Wereld. Juist daarom zou ik willen dat ze die praatjes voor zich hielden.

Je zou denken dat de VS hier geen antwoord op heeft. Toch weten ze ook hier iets leuks op te verzinnen. Namelijk dat door de toenemende dreiging van de islamieten, vooral na 11 september, hebben zij moeten kiezen voor een andere politiek. Deze is niet alleen gericht op het onderhouden van diplomatieke betrekkingen met die regimes maar deze ook ruimschoots de tijd te gunnen om democratie te bereiken. Echter weten we allemaal dat dit niet klopt met de werkelijkheid omdat deze regimes geregeerd worden door corrupte leiders die niet alleen deze autoritaire regimes uitbouwen maar de mensen ook nog eens uitbuiten. Daarnaast zou dit betekenen dat de VS liever een land heeft waar onderdrukking en corruptie heerst dan een islamitisch regime. We hebben eerder gezien in Iran dat ingrijpen ook geen nut heeft.

Zo wordt dus duidelijk dat de VS twee gezichten heeft. Enerzijds is het een zogenaamde superheld die advocaat wil spelen voor elk benadeeld mens, anderzijds helpt het zelf de schending van mensenrechten in de hand. Ten eerste omdat het te veel waarde hecht aan eigenbelang  om mensenrechten voor te laten gaan en ten tweede omdat ze bondgenootschappen sluit met figuren waarvan ze weet dat ze niet deugen en dit geen rol voor hen speelt. De VS heeft geen moeite met oorlogen waarbij onschuldige burgers sterven, zolang dit hen bijvoorbeeld olie oplevert. Ook samenwerkingen met terroristen, waarvan ze zelf al jaren beweren dat ze hier een strijd tegen voeren, is minder erg als dit gunstig is voor hun andere bondgenoot. Zolang de dollars maar blijven rollen, houdt iedereen zich gedeisd. Helaas is een geweten nog altijd niet te koop.